کتاب دولت و بازار0061

نقد و بررسی : کتاب دولت و بازار

سیدیاسر جبرائیلی در کتاب دولت و بازار نشان داده است که اولا اقتصاد بازار و به ویژه رویکرد تجاری برخاسته از آن یعنی «تجارت آزاد» که می‌توان آن را اصلی‌ترین مشخصه نئولیبرالیسم دانست، دارای انحرافات اساسی در مبانی انسان شناختی و نقص‌های فراوان منطقی است، ثانیا کشورهای پیشرفته امروزی که پرچمدار اقتصاد بازار هستند، تنها در ادواری به این شعار پایبندی نشان داده‌اند که همسو با منافع استعماری‌شان بوده و هرگاه بازار آزاد را در تعارض با منافع خود دیده‌اند بدون تعارف آن را کنار گذاشته‌اند، ثالثا رویکرد اقتصاد بازار و برنامه‌ها و توصیه های غرب به ملل در حال پیشرفت یا عقب مانده بر مبنای این رویکرد، طرحی هوشمندانه برای تداوم استعمار است.
«دولت و بازار» در ۳۴۰ صفحه و با قیمت ۴۰ هزار تومان منتشر شده و علاقه‌مندان می‌توانند آن را از این لینکتهیه کنند.

در کتاب دولت و بازار می خوانیم:

چرا گروهی از کشورها از نظر اقتصادی پیشرفت کرده‌اند و گروهی دیگر، عقب مانده‌اند؟ چرا به ندرت وضعیت کشورهایی که در ردیف کشورهای غیرپیشرفته قرار گرفته‌اند تغییر می‌کند و دسته‌بندی ایجاد شده میان کشورهای صنعتی و غیرصنعتی در قرن بیستم، تقریبا تثبیت شده و با وجود همه تحولات پرسرعت جهانی، این نظم دگرگون نمی‌شود؟ چرا در اکثر کشورهایی که سابقا مستعمره غرب بوده‌اند، باوجود تحصیل استقلال سیاسی، قاعده اصلی استعمار یعنی غارت منابع مستعمره و تصرف بازار آن توسط تولیدات و خدمات استعمارگر همچنان جاری است؟

پاسخی که «اقتصاد متعارف» ـ یعنی آنچه که تحت عنوان «علم اقتصاد» در اکثر دانشگاه‌های جهان از جمله ایران تدریس می‌شود ـ به این پرسش‌ها می‌دهد، این است که پیشرفت کشورهای پیشرفته، محصول پیاده‌سازی یک الگوی مشخص اقتصاد سیاسی است و علت‌العلل عقب‌ماندگی جمعی از کشورها، ناتوانی در پیاده‌سازی این الگو توسط دولت‌های آنهاست. این الگوی معجزه‌آسا چیزی نیست جز چند اصل بسیار ساده مکتب نئولیبرالیسم که در «اجماع واشنگتن» جمع‌بندی شده و از سوی نهادهایی چون صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی به کشورهای عقب مانده و در حال پیشرفت، توصیه و تجویز و تحمیل می‌شود: خصوصی‌سازی همه‌جانبه و مقررات زدایی، آزادسازی تجاری و مالی، و کاهش هزینه‌های عمومی دولت نظیر بهداشت، آموزش و… و به طور خلاصه، حذف کامل دولت از اقتصاد و سپردن عرصه به دست نامرئی بازار.